چگالی نسبی چگالی یک جسم , به چگالی یک ماده مرجع است . برای اندازگیری ان , نسبت وزن مایع مورد ازمایش را به وزن اب هم جحم در دمای مشخص به دست می اورند. از ان جا که وزن مایعات و گازها با دما تغییر می کند لازم است دمای مایع مورد ازمایش و اب یکسان باشد. در غیر این صورت باید ازروابط ویژهای برای به دست اوردن مقادیر واقعی استفاده کرد.

چگالی مایع مجهول را می توان با استفاده از پیکنومتر بدست اورد. ابتدا پیکنومتر خالی و خشک را در حمام اب 20 درجه سانتیگراد قرار دهید سپس ان را وزن کنید. حال ان را با مجهول پر کرده مجددا در حمام اب 20 درجه سانتیگراد قرار دهید تا به تعادل دمایی برسدسپس ان را وزن کنید. پس از شستشوی کامل پیکنومتر , ان را با اب مقطر پر کرده و در حمام اب 20 درجه سانتیگراد قرار دهید. بعد از برقراری تعادل دمایی , پیکنومتر را وزن کرده و با استفاده از مقادیر به دست امده چگالی مایع را محاسبه کنید.